Historia do Libro e as Bibliotecas

Proxecto interdisciplinar de 1º ESO do IES "Rosalia de Castro"

Europa e Mediterráneo

Pinturas rupestres

15000 BC

Estela do Rei Narmer

3100 BC

Primeiro documento que fai referencia ao orixe de Egipto. É unha peza de pizarra atribuída ao rei Narmer . Podemos “ler” a unificación do alto e baixo Exipto mediante a aparición das tres coroas que representaban o alto e o baixo Egipto, e Exipto xa unificado.

Escritura jeroglífica exipcia

2900 BC

Libros dos Mortos

2000 BC

Rolos de papiro con textos sagrados atopados nas tumbas exipcias

Escritura dos Tartesos

700 BC

Civilización moi importante que queda reflectida incluso na Biblia, do siglo VII a.c. Dise que tiñan escritura e lingua propias. Utilizan os soportes clásicos, aos que engaden tamién o chumbo.

Escritura fonética grega

400 BC

Fundación da Biblioteca de Alexandría

300 BC

A Biblioteca Real de Alexandría ou Antiga Biblioteca de Alexandría, foi na súa época a máis grande do mundo. Sita na cidade Grega de Alexandría, estímase que foi fundada a comenzos do século III a. C. por Ptolomeo I Sóter, e ampliada polo seu fillo Ptolomeo II Filadelfo, chegando a albergar ata 900.000 manuscritos.

O Rey Eumenes de Pérgamo fomenta o uso do Pergamiño

197 BC - 158 BC

Debido á guerra de Pérgamo con Alejandría pola súa rivalidade en canto á biblioteca, Pérgamo deixa de ser abastecido de papiros

Destrución do "Museion" de Pérgamo

47 BC

200.000 volumes foron levados ao "Serapeion" por Marco Antonio e Cleopatra para a súa destrución. Coñecida hoxe coma a biblioteca de ALEXANDRÍA.

Alfabeto romano

1 BC - 100

O alfabeto romano imponse en Europa difundido polo cristianismo.

Substitución de los rollos de papiro por los códices de pergamiño

100 - 400

Edición de libros romanos

100

por influencia dos gregos

O "Códice" substitue ao" Volume"

100 - 299

Os códices (máis parecidos aos libros actuais) substituen aos volumes (incómodos conxuntos de rolos de papiros).

Existen 28 bibliotecas en Roma

300 - 399

Os monastrerios conservan obras antigas e textos relixiosos

300 - 399

Destrución parcial do "Serapeion"

391

Destrucción parcial da sede sucursal da biblioteca de Alexandría por parte do cristiáns.

Substitución casi total do papiro polo pergamiño

400

Desaparición da biblioteca de Alexandría

641

Desaparicón dos utlimos libroscoa conquista árabe.

Uso de minúsculas e cursiva

700

Os escribas comezan a poñer minúsculas e cursiva nos seus escritos que inspiraría logo a tipografía renacentista.

Disputas iconoclastas

730

Destrución de obras de incalculable valor

Libros iluminados (libro de Kells, libros de horas,...)

800 - 1500

Copias dos evanxeos con intrincados ornamentos

Disputas iconoclastas

840

Destrución de obras de incalculble valor.

San Vicente de Xátiva

1100

A primeira fábrica de papel europea da que se ten constancia. Logo pasóu a Sicilia. A partires de entón será un gran rival para o pergamino facendo desaparecer casi por completo ao papiro.

Introdución do papel en Europa

1100

Os árabes introducen o papel en Europa por España

Difusión dos caracteres góticos

1100 - 1200

Máis grosa e angulosa

Difusión do libro manuscrito

1200

Auxe das bibliotecas privadas

1300 - 1499

Beato de Liébana

1400

comentarios ao Apocalipse belamente decorado.

Libro de Horas do Duque de Berry

1400

Confeizoado po los irmáns Limbourg con detalistas esceas da vida cotiá.

Invención da Imprenta

1440

Data que se da por válida coma data da invención da imprenta por Guttemberg

"Speculum" de Guttemberg

1443

Libriños xilográficos fabricados pola primera sociedade de Guttemberg

Primeiros intentos de imprenta de Guttemberg

1448

Suponse que volve d Harlem coa idea da imprenta moi clara, pero sin diñeiro, co que lle deu o seu tío, monta un obrdoiro moi pequeno e expón o seu invento a Xoan Fust, que accede a participar de forma activa e con capital. Vólvese a quedar sin cartos,vuelvelle a prestare entón Xoan Schöffer entra tamién en escea aprendendo todo o que Guttemberg está desenvolvendo.

Misal de Constanza

1449

Biblia Mazarina

1452 - 1456

Biblia de 42 líñas

1456

Obra maestra da impresión realizada por Fust e Schöffer, da que se editan 180 exemplares (100 en papel e 80 en pergamiño). Son dous tomos de 325 e 317 páginas cada un. Ainda que se supón que son obras de Guttemberg.

"Catolicón" e Biblia de 36 liñas

1460

Primeira imprenta en España

1471

Sinodal de Aguilafuente

1472

Primeira imprenta en Hungría

1473

Primeira imprenta en Inglaterra e Polonia

1474

Primeira imprenta en Bohemia

1475

Primeira imprenta en Bélxica e Suiza

1477

"Cornucopia" de Aldo Manucio

1478

Alcanza tal magnitude das imprentas, que hai verdadeiros editores, sendo el primero importante Aldo Manucio que edita libros en latín, griego e fai reduccións no prezo. Fai libros pequenos con tiradas de 2000 a 4000 exemplares. Tamén organiza unha obra xigante de 700 páginas, a “Cornucopia” (primeiro libro con páxinas numeradas). Ten coma punzonista a Griffo, creador del tipo “griffo”.

Biblioteca Nacional de Francia

1537

Francisco I crea a biblioteca nacional, decindo que todo aquelo que se publique, un exemplar haberá de ir á biblioteca nacional.
La "Bibliothèque du Roi" (Biblioteca del Rey), fundada en 1368 por el rey Carlos V, biblioteca que contaba con 917 manuscritos, y la "Biblioteca de los Duques de Orléans" fueron reagrupadas por Francisco I en su residencia real de Fontainebleau.

Primeira impresión do Quixote

1605

Primeira imprenta a vapor

1820

Papel de pasta de madeira

1840

Comézase a sustituir o papel de trapos e materiais vexetais fermentados pola pasta de madeira.

Internet

1970

Creanse os protocolos para a transmisión de información na Internet.

Consolidación de Internet

1991

130 sitios en Internet

1993

2.200.000 sitios web en Internet

1998

Oriente

Evolución del libro y las bibliotecas en China e India

Escritura ideográfica sumeria

5000 BC

Libros chinos de tablillas de Bambú ou madeira

4000 BC

Libros de marfil

4000 BC

Taboiñas de madeira e marfil atopadas en China

Codigo de Amurabi

3000 BC

O código de leis máis antiguo da historia. En basalto e de dous metros de altura. O Sol fala ao rei Amurabi e lle da unha serie de leis que poden ter vixencia ainda hoxe.

Escritura cuneiforme sumeria

3000 BC

Escritura ideográfica china

2500 BC

Invención do papel

2100 BC

Tsai-Lung,eunuco da corte imperial, que debido á escasez de soportes para a escritura, propón que a súa produción para poder utilizarse coma soporte. Grazas a el o papel ten distintas aplicacións dependendo do uso, lo que fai que casi calquiera poida fabricarse o seu propio papel.

Biblioteca de Asurbanipal

700 BC

A biblioteca de Asurbanipal foi unha gran biblioteca na cidade asiria de Nínive, iniciada polo rei Sargón II, que reinou dende o 722 ao 705 a. C. e ampliada polo rei Asurbanipal (669-627 a. C.). Atopábase situada no recinto del palacio. Contiña ata 200.000 taboiñas de arxila. Trátase da coleción máis completa que se coñoce de escritura cuneiforme, un legado cultural deixado polo rei Asurbanipal que, segundo as noticias escritas que se conservan sobre a súa vida, mostróu un grande interés polo saber e a ciencia de Mesopotamia dou orde de buscar e confiscar todas as taboiñas posibles, sobre todo en Babilonia

Destrución de grande parte da Biblioteca de Nínive

612 BC

Os babilonios arrasaron Nínive ao mando de Nabopolasar no 612 a. C., destruindon gran parte do seu contenido.

Libros de madeira

400 BC

Bloques de madeira con incisións para unir uns con outros para inscribir textos

LIbros chinos de tiras de cañamo y corteza

200 BC

Fabricación do papel de seda en China

200 BC

Libros de cañamo

100

Mestura de cañamo e cortezas plegados en forma de acoreón con portadas de papel fino ou e seda

Batalla de Talas

751

Batalla con los turcos no río Talas (Batalla de Talas) na que vencen os árabes, algúns prisioneros chinos son levados a Samarkanda, Damasco...donde fabrican el papel.

Sutra do Diamante (Jin-gang-jing)

05/01/868

1º Libro impreso con caracteres de madeira con caracteres incisos

Invención de los caracteres móbiles polos chinos

900

Primeiro son de arxila, logo de madeira e finalmente de cobre e bronce.

Tripitaka

972

Texto budista de 130.000 paxinas impreso con bloques de madeira con caracteres incisos

Caracteres tipográficos en China

1000

Primerio tipo mobil atribuido a Pi-Shen

1048

de arcilla o de barro

Wang-Zen inventa os tipos móbiles de madeira

1297

América

Evolución del libro y las bibliotecas en América

Nampum

300

Collares e cinturóns de fibras vexetais e pe nos cales se insertan cunchas ou outros obxectos de diferente cor e que sirven para formar contratos como moeda.

Quipos

600 - 1200

sistema mnemotécnico mediante cordas de lá ou algodón e nos de un ou varias cores desenvolvido polas civilizacións andinas. Si ben sábese que fuoi empregado coma un sistema de contabilidade polos quipucamayoc (khipu kamayuq), sabios do Imperio inca, podería haberse empregado coma unha forma de escritura, hipótese que sosten William Burns Glynn.

Primeira imprenta en América

1540

África

Comezo da linguaxe falada

100000 BC

Paus Mensaxeiros

35000 BC - 10000 BC

Un pau tallado (ou pau de conteo) é un antigo instrumento mnemotécnico empregado para o rexistro de documentos numéricos, cantidades ou incluso mensaxes. Os primeiros paos de conteo que se rexistran datan do Paleolítico Superior, eran osos de animais con muescas talladas (un exemplo notable é o oso de Ishango). Existen referencias históricas sobre o uso de estasferramentas de conteo, Plinio el Viejo (AD 23–79) fala sobre o mellor tipo de madeira para tallar, tamén Marco Polo (1254–1324) menciona o uso de paos de conteo en China