Voor en rond oorlogstijd

Events

Frans-Duitse oorlog

1870 - 1871

De Frans-Duitse of Frans-Pruisische Oorlog die begon op 19 juli 1870 en duurde tot 10 mei 1871 werd gevoerd tussen Frankrijk en de Duitse staten, geleid door Pruisen. Frankrijk was beducht geraakt voor de snel groeiende Pruisisch-Duitse macht. Tot 1870 was Frankrijk de dominante natie op het vasteland in Europa. Maar nu werd die dominante positie bedreigd door Pruisen, onder leiding van kanselier Bismarck. Deze oorlog heeft geleid tot een overwinning van Pruisen en zijn bondgenoten en de oprichting van het Duitse Keizerrijk.

Conferentie van Berlijn

1884 - 1885

De (Koloniale) Conferentie van Berlijn was een bijeenkomst van vijftien Europese landen en de Verenigde Staten gehouden in Berlijn in 1884-1885, over de verdeling van Afrika. De staten gaven zichzelf hiermee een legitimering voor de zogenaamde Wedloop om Afrika. De conferentie van Berlijn vond plaats tussen 15 november 1884 en 26 februari 1885 en alle belangrijke Europese landen waren aanwezig. Deze conferentie stelde regels op zodat Afrika eerlijk werd verdeeld onder de Europese grootmachten. De conferentie was bijeen geroepen door de Duitse kanselier Otto von Bismarck. In zo’n 20 jaar werd heel Afrika bezet door België (Kongo), Engeland (zuiden en oosten van Afrika), Frankrijk (noorden en westen), Duitsland (Namibië en Kameroen), Italië (Libië), Portugal (Angola, Mozambique) en Spanje (zuiden van Marokko).

Wilhelm II

1888

Wilhelm II was van de Weltpolitik.

Vlootwet

1898

In 1898 nam de Rijksdag de vlootwet aan, waarmee een budget van 408 miljoen mark werd goedgekeurd voor de bouw van 19 slagschepen, 8 kustpantserschepen, 12 zware en 30 lichte kruisers. De Engelsen waren hier niet heel erg blij mee.

Eerste Wereldoorlog

1914 - 1918

Slag bij Marne

1914

Door de uitkomst van de Slag bij de Marne werd een snelle Duitse overwinning onmogelijk. De oorspronkelijke vrees van Von Schlieffen was werkelijkheid geworden: de oorlog was nu toch een twee fronten oorlog geworden.

Novemberrevolutie

1918

Met Novemberrevolutie wordt de overgang van het Duitse Keizerrijk naar de Weimarrepubliek in 1918/1919 aangeduid. Aan het begin van deze periode stond de afzetting van de Duitse keizer Wilhelm II en de uitroeping van de republiek op 9 november 1918.

Verdrag van Versailles

1919

Het Verdrag van Versailles, ook Vredesverdrag van Versailles of Vrede van Versailles genoemd, was een verdrag tussen Duitsland en de Entente en het belangrijkste van de vijf in voorsteden van Parijs in 1919/20 gesloten verdragen, waarmee de Eerste Wereldoorlog formeel werd beëindigd.

Spartakusopstand

1919

De Spartacusopstand was een opstand geïnspireerd door de Duitse Communistische partij KPD in januari 1919. Deze opstand volgde na, of was een onderdeel van de Novemberrevolutie. De Spartacusbond, opgericht door onder andere Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg, probeerde in samenwerking met de USPD en de linkse revolutionairen tevergeefs in Berlijn de macht te grijpen en daar een sociaal-democratie of een radenrepubliek te stichten, naar het voorbeeld van de Bolsjewieken in Rusland.

Crisis 1923

1923

Dawesplan

1924

Het Dawesplan (vernoemd naar het Dawescomité, onder voorzitterschap van Charles G. Dawes) was een poging van de geallieerden om oorlogsherstelbetalingen af te dwingen van Duitsland nadat het land in de Eerste Wereldoorlog was verslagen. Toen na 5 jaar het plan niet naar verwachting werkte werd het afgeblazen en vervangen door het Youngplan.

Beurskrach

1929

Concentratiekamp Dachau

1933

Hitler wordt rijkskanselier

1933

Rijkscultuurkamer

1933

Reichskulturkammer was een Duits instituut tijdens het bewind van de nazi's. De kamer werd snel na het aan de macht komen van Hitler in 1933 ingesteld door Joseph Goebbels. Iedere schrijver of kunstenaar die geen lid werd van de Kulturkammer kon zijn werk niet in openbaarheid uitvoeren. De Reichskulturkammer paste in het streven naar gelijkschakeling. Ook de kunst moest gelijkgeschakeld worden en om dat te bereiken bepaalden de nazi's wat Duitse kunst was. Dit waren kunstwerken, publicaties e.d. die door Ariërs waren gemaakt en die bijdroegen aan het Duitse volk en het Duitse ras. Alles wat niet in die definitie paste werd als Entartete Kunst bestempeld. In 1937 organiseerden de nazi's grote exposities waar getracht werd de Entartete Kunst belachelijk te maken. Daarvoor hadden al grootschalige publieke boekverbrandingen plaatsgevonden. Duizenden intellectuelen en kunstenaars werden gedwongen het land te verlaten.

Rijksdagbrand

27 feb 1933

De Rijksdagbrand was een brand op 27 februari 1933, waarbij het Duitse Rijksdaggebouw in Berlijn grotendeels uitbrandde. De Nederlandse communist Marinus van der Lubbe werd als dader opgepakt, vervolgd en geëxecuteerd, maar er is onder historici nog steeds discussie of hij de brand wel daadwerkelijk heeft gesticht, en als dit zo was, of hij alleen handelde of hierbij is geholpen.

Neurenbergerwetten

1935

De rassenwetten van Neurenberg, ook wel anti-Joodse rassenwetten of Neurenberger (rassen)wetten genoemd, zijn drie racistische wetten die op 15 september 1935, ten tijde van het Derde Rijk, in Duitsland werden ingevoerd. Op 14 november 1935 volgden de eerste verordeningen ter uitvoering van de wetten.

Conferentie van München

1938

Het Verdrag van München is een verdrag tussen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Italië over de toekomst van Tsjecho-Slowakije. Het verdrag werd afgesloten op 30 september 1938 op de Conferentie van München waarbij Tsjecho-Slowakije zelf niet aanwezig was. Met het verdrag werd de agressieve annexatie door de Duitse Adolf Hitler van het Tsjechische Sudetenland door de 'grote mogendheden' geaccepteerd. Het verdrag moest de vrede in Europa garanderen, het verdrag werd door premier Neville Chamberlain van het Verenigd Koninkrijk aangeduid met Peace for our time. Chamberlain verwachtte dat met Sudetenland de annexatiehonger van Hitler gestild zou zijn. Nog geen jaar later viel Duitsland Polen binnen, waarmee de Tweede Wereldoorlog begon.

Binnenval Polen

1939

Operatie Barbarossa

1941

De Duitsers vallen Rusland binnen.

Wannsee Conferentie

1942

De Wannseeconferentie was een op 20 januari 1942 op uitnodiging van nazileider Reinhard Heydrich gehouden bijeenkomst van vijftien hoge naziambtenaren in de aan de Wannsee bij Berlijn gelegen Villa Marlier.[1] Zij kwamen bijeen om te spreken over een 'definitieve oplossing' voor het 'Jodenvraagstuk' (Endlösung der Judenfrage).

Geallieerde doorbraak West-Europa

juni 1944

Inname van Berlijn

1945