History

Events

Carrero Blanco gobernu burua izendatu

9 June 1973

Carrero Blanco hil

20 December 1973

Arias Navarro goberna buru izendatu

31 December 1973

Frankismoak azken 5 antifrankista fusilatu

27 September 1975

Frankismoaren azken exekuzioak 1975eko irailaren 27an, Francisco Franco hil baino aste batzuk lehenago, frankismoak betearazi zituen azken heriotza zigorrak izan ziren. ETA erakunde armatuko Juan Paredes Manot (ezizenez, Txiki) eta Angel Otaegi kideak, FRAP erakunde armatuko José Humberto Baena, José Luis Sánchez Bravo eta Ramón García Sanz kideekin batera fusilatu zituzten, guda-kontseilu batean epaitu ondoren. Fusilatzeak gizarte erreakzio eta protesta biziak eragin zituen Euskal Herrian, Espainian eta nazioartean. Ezker Abertzaleak bere Gudari Eguna fusilatze horien egun berean ezarri zuen, haien omenez.

Franco hil

20 November 1975

J.C. Borboitarra izendatu

22 November 1975

Francok izendatu zuen bere ondorengo estatuburu, nahiz eta, izatez, errege izatea Joan Karlosen aitari zegokion. Horrela, Franco hil eta gero Espainian monarkia berrezarri zen.

1975eko azaroaren 22an izendatu zuten errege, Francisco Franco hil ondoren, 1947ko Estatuko Ondorengotzarako Legean horrela erabaki eta gero. 1978ko Espainiako Konstituzioak Espainiako erregetzat onartu zuen, Borboi leinuaren oinordeko izendatu zuen eta estatuburutza eman zion. Kargu hauek jaso aurretik ere, Joan Karlosek Estatuko buruzagitzaren barneko eginkizun batzuk izan zituen Franco gaixo zegoen bitartean.

Amnistiaren aldeko batzordeak sortu

25 November 1975

Gasteizen poliziak bost langile hil

30 March 1976

Gasteizko martxoaren 3ko sarraskia 1976ko martxoaren 3an Gasteizen greba orokor batean Espainiako Polizia Armatuak egindako sarraskia izan zen. Bost lagun hil zituzten, eta 150 zauritu.

Elkarteen Legea onartu

14 June 1976

Arias Navarro dimititu eta Suarez gobernu burua jarri

1 July 1976

1976ko uztailean, Franco hil ondorengo lehen gobernuan Carlos Arias Navarrok presidente kargua utzi zuenean, Joan Karlos I.ak Suárez izendatu zuen gobernuburu, Espainia demokraziarantz bidera zezan[1]. Urte hartan bertan onartu zen Suárezek bultzatutako Politika Erreformarako Legea.

KASek bere lehenengo manifestua kaleratu

18 August 1976

Gorte Frankistek erreforma politikorako legea onartu

18 November 1976

Erreferendumean, erreforma politikorako legea onartu

15 December 1976

Ikurriña legalizatu

19 January 1977

Ikurriña legalizatu

19 January 1977

Madrilen Atotxako sarraskia

24 January 1977

PCE legeztatu

9 April 1977

Txibertako elkarrizketa

24 April 1977

Xiberta hotelean bultzaturiko alderdi abertzaleen arteko bilerak izan ziren. Xiberta auzoan eusko abertzale guztiak bilera batean bildu ziren: EAJ, EAE, EKA, ESB, ESEI, EHAS, LAIA (bai), EIA, ETA-m, ETA-pmren ordezkariak eta alkate batzuk hain zuzen ere. Alderdien ordezkari batzuk Adolfo Suárezekin bildu ziren amnistia eta eskubide demokratikoak aldarrikatzeko.

Euskal Herrian amnistiaren aldeko astea ospatu, poliziak 4 hildako

8 May 1977

Hauteskunde orokorra: UCD garaile

15 June 1977

Euskal Parlamentarioen Asanblada

19 June 1977

Eusko Kontseilu Orokorreko parlamentariak batu ziren Nafarroa, Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiaren arteko ente autonomiko bat eratzeko, 4 probintziak batuta

Konstituzioaren aurreproiektua idazteko batzordea eratu.

26 July 1977

Hauteskundeeta emaitzen arabera, alderdi desberdinetako ordezkariak batzen dira konstituzioa idazteko.

Altsasuko mahaia osatu

24 October 1977

Mocloako Ituna Adostu

25 October 1977

1977ko Urriaren 25ean, Moncloako Ituna sinatu zen. Ituna hau, alderdi politiko guztiek sinatu zuten, kontuan hatu behar da hau egoera garrantzitsua da, lehen aldiz da non alderdi politiko guztiek ados jartzen dira, historian. Ituna hauen bidez, inflazioa gutxitzea, zerga sistema berri bat ezartzea eta Gizarte-Segurantza eta empresa publikoen erreformei aurre egiteko.
Moncloako Itunen ondorioz, gizartea giroa asko hobetu zen, gatazka gutxiago zeuden eta lan baldintzak normalizatu zituzten.

Diktaduraren azken preso politiza calera (Fran Aldanondo)

9 December 1977

Eusko Kontseilu Nagusia osatu: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat. Nafarroa kanpo.

18 February 1978

Euskal Autonomia Erkidegoko autonomiaren aurretiko erakundea izan zen, 1978ko urtarriletik 1980eko apirilera bitartean existitu zena. 1979ko Gernikako Estatutua onartu eta lehen hauteskundeak egin ondoren, Eusko Kontseilu Nagusia desegin zen, eta frankismoaren osteko lehen Eusko Jaurlaritza eratu.

Herri Batasuna koalizio elektorala onartu.

27 April 1978

Espainiako Konstituzioa Erreferendumean onartu

6 December 1978

Espainiako herritarrek 1978ko Espainiako Konstituzioa berresteko egindako erreferenduma izan zen. Urte hartako abenduaren 6ean ospatu zen bozketa-eguna eta galdera. Hautesleen %87,78 alde bozkatu zuten, %58,97-ko partehartzearekin.

Bigarren hauteskunde orokorrak: UCD garaile, PSOE bigarrena

1 March 1979

Udal hauteskundeak

3 April 1979

Gernikako Estatutua Erreferendumean onartu

18 December 1979

Gernikako Estatutuak EAEn sistema parlamentarioa ezarri zuen. Foru sisteman oinarrituz, hiru herrialdeetako bakoitzak ordezkari kopuru bera jaso zuen Eusko Legebiltzarrean. Legebiltzarrak Lehendakaria izendatu behar du hauteskundeak egin ondoren. Lehendakariaren zeregin garrantzitsuena Eusko Jaurlaritza eratu eta gidatzea da.
Eusko Legebiltzarrak autonomia maila zabala dauka hainbat arlotan legeak egiteko: ekonomia jarduerak, kultura, herrizaingoa, etab. Era berean, Jaurlaritzak egiten duen eguneroko kudeaketa eta politika kontrolatzen ditu.

EAEn lehenengo hauteskunde ekonomikoak

9 March 1980

I. Legealdiko 60 Eusko legebiltzarkideak hautatu ziren, lurralde historiko bakoitzetik 20.

Estatu kolpea

23 February 1981

Espainian garai hartako agintari militar batzuek arrakastarik gabe gauzatutako estatu-kolpea izan zen. Gertakaririk ezagunena Espainiako Diputatuen Kongresua erasotzea eta hartzea izan zen: guardia zibil talde batek, Antonio Tejero teniente koronela buru zuela, Kongresua hartu zuen, Leopoldo Calvo-Sotelo presidente izendatzeko bozkatzen ari zirenean.

Leopoldo Calvo Sotelo gobernu buru izendatu.

25 feb 1981

Espainia OTANen sartu.

30 May 1982

Arlo politiko, militar eta ekonomikoan elkarri laguntzeko helburua duen taldean sartzen da Espainia.

Suarezek dimititu

28 July 1982

Suarezek CDS sortu.

29 July 1982

Hauteskunde orokorrak ospatu: PSOE garaile

28 October 1982

Hauteskunde hauek aldaketa sakona ekarri zuten. Lehen aldiz aro demokratiko berri honetan PSOEk gehiengo gehiengo osoa lortu zuen eta ondorioz Felipe Gonzalez gobernuburu bilakatu zen. Zentro Demokratikoaren Batasunak beherakada handia izan zuen eta Alderdi Popularrak bere lekua hartu zuen alderdi eskuindar nagusi bezala.