Rond de verlichting

Events

John Locke

1632 - 1704

Volgens Locke heeft god mensen bepaalde grondrechten gegeven in de vorm van een natuurwet. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van deze grondrechten. Ze kunnen de verantwoordelijk hiervoor overdragen aan een centraal gezag. Als deze zijn taak niet goed volbrengt, kan de bevolking de verantwoordelijkheid weer terugnemen (en dus de vorst afzetten).

Spinoza

1632 - 1677

Spinoza is voor de vrijheid van meningsuiting. Volgens hem kan god niet ingrijpen in het dagelijks leven, maar is hij aanwezig in het dagelijks leven. Hij heeft hier veel kritiek over ontvangen.

Montesquieu

1689 - 1755

Montesquieu was onder andere voor scheiding van de machten.

Voltair

1694 - 1778

Voltaire is voor vrijheid van meningsuiting en voor vrijheid van godsdienst. Volgens Voltaire moet de gewone mens eerst goed worden opgeleid voor zij zich mogen bemoeien met de politiek. Zijn uitgangspunt is: Alles voor het volk, niets door het volk. Hij is het lievelingetje van de absolute verlichte vorsten.

Rousseau

1712 - 1778

Rousseau is een voorstander van de directe democratie. Er is sprake van volkssoevereiniteit.

Immanuel Kant

1724 - 1804

Om deel te nemen aan politiek moeten de burgers goed zijn opgeleid volgens veel filosofen. Kant waarschuwt voor radicalisme door het rationalisme. Volgens hem is verlichting de bevrijding van de onmondigheid die de mens zichzelf te danken heeft. Onmondigheid is het onvermogen zich van het verstand te bedienen zonder de leiding van een ander.

De verklaring van de rechten van de mens

1789

Staten generaal wordt bijeengeroepen

1789

De Franse koning riep de Staten-Generaal bijeen, een vergadering van de drie verschillende standen. De derde stand was het niet eens met het huidige systeem betreffende de Staten-Generaal.

Cahier De Doleances

March, 1789 - April, 1789

Bestorming Bastille

14 juli 1789

Grondwet van 1791

1791

Lodewijk XVI werd door de Nationale Vergadering gedwongen om in september 1791 de grondwet van 1791 goed te keuren. De revolutionaire grondwet, waarmee het oude koninkrijk vervangen werd door een constitutionele monarchie, schafte de adel af, erkende alle burgers als gelijk voor de wet, en nam de koning de macht af om nieuwe wetgeving te ratificeren en gaf deze macht aan de Wetgevende Vergadering. Lodewijk XVI had nog wel de mogelijkheid om een veto uit te spreken op nieuwe wetgeving.

Wet le chapelier

1791

Deze wet voerde de vrijheid van ondernemen in en verbood coalities en corporaties, dat wil zeggen alle gilden die de toegang tot een beroep belemmerden. Hij verbood tegelijkertijd ook verenigingen van boeren en arbeiders. Daarmee kwam hij feitelijk ook neer op een verbod op vakbonden en stakingen.

Proces van burger capet

1792 - 1793

Koning Lodewijk XVI wordt in Parijs onthoofd.

Tweede revolutie

1792

Republiek onder de Jacobijnen

Schrikbewind ten val

1795

Napoleon aan de macht

1799

Code Napoléon

1804

Het Franse burgerlijk wetboek.

Congres van Wenen

1815

Het Congres van Wenen of Weens Congres werd na de val van Napoleon in 1814 en 1815 gehouden door de overwinnende mogendheden Pruisen, Oostenrijk, Rusland en het Verenigd Koninkrijk met als doel de staatkundige herordening en institutionele reconstructie van Europa. In feite worden de gevolgen van de Franse revolutie teruggedraaid.

Verdrag van Verona

1822

Het Congres van Verona in 1822 was een vergadering tussen vier conservatieve Europese grootmachten - Rusland, Oostenrijk, Pruisen en Frankrijk - om de invoering van een liberale grondwet in Spanje tegen te houden. Het hieruit resulterende Verdrag van Verona gaf Frankrijk toestemming om Spanje binnen te vallen met een leger van 95.000 man, met als doel de conservatieve koning Ferdinand VII te handhaven op de Spaanse troon. Daarnaast formuleerde het Verdrag van Verona principes voor de wijze waarop Europese landen bestuurd moesten worden, namelijk door middel van een absolute koning wiens macht zo min mogelijk beperkt moest worden door een parlement, een grote rol voor de Kerk in het landsbestuur, en de instelling van censuur om de verspreiding van dissidente (liberaal-democratische) ideeën tegen te gaan. Het Congres van Verona verwierp met kracht de staatkundige verworvenheden van de Franse Revolutie en het gedachtegoed van de Verlichting, en probeerde in feite de klok honderd jaar terug te zetten.

Belgische opstand

1830

De Belgische Revolutie, Belgische opstand of Belgische omwenteling noemen we de burgerlijke weerstandsbeweging in 1830 tegen koning Willem I der Nederlanden die tot de onafhankelijkheid van België heeft geleid.

Liberale revoluties

1848

Frankfurther parlement

1848

De Nationale Vergadering van Frankfurt (soms ook Frankfurter Parlement, Duits: Deutsche Nationalversammlung, ook: Frankfurter Nationalversammlung, Paulskirchenparlament) was een Duits vrij gekozen en grondwetgevend parlement dat in 1848/1849 bijeenkwam in de Paulskirche te Frankfurt am Main. Haar taak was de bewerkstelling van een grondwet voor een nieuwe Duitse federale staat. Verder diende de vergadering al als parlement van het revolutionaire Duitse Rijk.